Bəzən bir insanın iradəsi bütün dünyanın gedişatını dəyişə bilir. Mariya Küri (Marie Curie) məhz belə şəxsiyyətlərdən biri idi. Onun həyatı çətinliklərlə dolu idi. Ancaq o, heç vaxt təslim olmadı. Tarixə iki fərqli sahədə Nobel mükafatı alan ilk insan kimi düşdü. Onun keçdiyi yol hər kəs üçün böyük motivasiya mənbəyidir.
Təhsil Uğrunda Gizli Mübarizə
Mariya 1867-ci ildə Polşada doğulmuşdu. O vaxtlar bu ölkədə qadınların universitetdə oxuması qadağan idi. Ancaq Mariyanın oxumaq həvəsi çox böyük idi. O, gəncliyində gizli fəaliyyət göstərən yeraltı məktəbə gedirdi. Gündüzlər mürəbbiyə (dayə-müəllimə) kimi işləyir, gecələr isə yorulmadan dərs oxuyurdu. Ən böyük arzusu Parisə gedib əsl universitet təhsili almaq idi.
Paris, Soyuq Otaq və Elmin Gücü
Uzun illər pul yığdıqdan sonra nəhayət Parisə yola düşdü. Mariya Sorbonna Universitetinə qəbul oldu. O, kiçik və soyuq bir çardaqda yaşayırdı. Qışda o qədər soyuq olurdu ki, isinmək üçün bütün paltarlarını üst-üstə geyinirdi. Bəzən günlərlə ancaq quru çörək yeyirdi. Ancaq heç bir aclıq, ya da soyuq onu elmdən uzaqlaşdıra bilmədi.
Kasıb Laboratoriya və Böyük Kəşflər
Mariyanın həyatı Pyer Küri ilə tanış olduqdan sonra dəyişdi. Onlar evləndilər və birlikdə araşdırmalara başladılar. Cütlüyün işləmək üçün normal laboratoriyası belə yox idi. Onlar təcrübələrini köhnə, damı axan bir daxmada aparırdılar. Uzun və yorucu əməyin nəticəsində polonium və radium elementlərini kəşf etdilər. Bu kəşf onlara 1903-cü ildə Fizika üzrə Nobel mükafatını qazandırdı.
Faciəyə Baxmayaraq Ayaqda Qalmaq
Həyat Mariya üçün heç də həmişə uğurlu davam etmədi. 1906-cı ildə həyat yoldaşı Pyer bədbəxt hadisə nəticəsində vəfat etdi. Bu itki Mariyanı dərindən sarsıtdı. Çoxları onun işdən uzaqlaşacağını düşünürdü. Ancaq o, dərdini işinə tutunaraq yüngülləşdirdi. Həyat yoldaşının universitetdəki yerini təhvil aldı. Bununla da Sorbonna Universitetinin ilk qadın professoru oldu.
Mariya Küri radiologiya sahəsində
Mariya Küri radiologiya sahəsində də mühüm yeniliklərə imza atıb, xüsusən də I Dünya Müharibəsi zamanı. O, mobil rentgen cihazlarını hazırlayaraq cəbhəyə gətirdi ki, bu cihazlar sayəsində yaralı əsgərlərin sümüklərindəki qırılmaları yerindəcə təyin etmək mümkün olurdu. Küri bu cihazları “Küri maşınları” adlandırdı və bu maşınlar on minlərlə əsgərin həyatını xilas etməyə kömək etdi.
Bu yeniliklə Mariya Küri həm rentgen texnologiyasının tətbiq dairəsini genişləndirdi, həm də tibbdə bu sahənin inkişafına təkan verdi. Rentgen aparatlarını cəbhəyə çatdırmaq üçün o, özünün və qızının da iştirak etdiyi xüsusi bir mobil rentgen xidməti yaratdı.
İkinci Nobel və Ölümsüz Miras
Mariya Küri araşdırmalarını təkbaşına davam etdirdi. O, 1911-ci ildə Kimya üzrə ikinci Nobel mükafatını aldı. Bununla da elmdə öz adını əbədiləşdirdi. Onun kəşfləri müasir tibbdə xərçəng xəstəliyinin müalicəsinə yol açdı. Həyatı boyu bir çox çətinliklərlə üzləşdi:
- Təhsil almaq üçün ölkəsini və ailəsini tərk etməli oldu.
- İşləmək üçün lazımi maddi vəsaiti və laboratoriyası yox idi.
- Həm qadın olduğu üçün cəmiyyətin qərəzi, həm də çox ağır ailə itkiləri ilə qarşılaşdı.
Bütün bu maneələr onu dayandıra bilmədi. Mariya Kürinin həyatı sübut edir ki, böyük məqsədlərə çatmaq üçün əsas iki şey lazımdır — sarsılmaz iradə və zəhmət. Həyatın qarşımıza çıxardığı hər bir çətinlik əslində daha da güclənməyimiz üçün bir fürsətdir.